"Et slikt langrenn" (altså på gamlemåten), skreiv Haugstad, "blir dørgende kjedelig for publikum som må forholde seg til dårlig kvalitet på en storskjerm. Allerede i VM neste år bør femmila gå med fellesstart og i kortere løyper, slik at publikum får se løperne oftere enn to ganger i tillegg til start og innkomst".

Det er forsåvidt ikkje bemerkelsesverdig at Haugstad ytrar eit slikt synspunkt. (Han har tidlegare tatt til orde for at klassisk langrenn må bort. (Skøyting går jo fortare)) Men det er verdt litt refleksjon at krefter i langrenns-Norge synest å tenka på samme måten. Femmila i NM til helga skal gå som fellesstart. Er det mogleg å spørja kvifor?

Arrangøren på Vang har kanskje tenkt som så: Vi lager ei femmil som fellesstart. Vi legg til spurtpremiar undervegs. Då kjem sikkert fjernsynet... No gjer ikkje NRK det. Langrenn etter påske er ikkje så interessant, no like før fotballsesongen rullar. Likevel held NM-tilskiparen på massestart; herreløparane skal gå ein runde på 5 km, og så 6 x 7.5 km. I beste fall er det tankeløysa som rår.

Løparsynspunktet er i favør av individuell start. Også dei beste hevdar dette, endå om dei er minst skadelidande. Slik var det også på Vang i 2000, då arrangøren og LK (og delar av media) tvang igjennom fellesstart på 3 mila. Thomas Alsgaard og Erling Jevne var i mot endringa, utifrå dei vanskane fellesstart skaper for alle dei som går bak i eit felt, av køar, av trekkspeleffekt, av fall og stav- og skibrekk. Langrenn er ikkje friidrett, langrenn er ikkje sykkelsport.

Frå eit publikumssynspunkt er heller ikkje fellesstart opplagt betre underhaldning, ikkje på fjernsynet ein gong. I Norge veit folk kva langrenn er, dei treng ikkje første mann over mål for å forstå. I Nordmarka stimlar bymenneske seg langs løypa Holmenkoll-laurdagen, langt innover, langt frå stadion, fordi dei sjølv kan langrenn. Dei veit å verdsetja teknikken, og farten på ei femmil; forseringane ovar haugar, og i motbakkar. For alle desse ville fellesstart vore langt kjedelegare. Då var feltet forbi på ein, to, tre. Og så var det å venta i 40 minutt. Også på Vang blir det slik, endå om runden der skal vera stuttare.

Skjermbiletet som står, klokka som går; kjem ikkje Frode Estil snart? Krefter i langrenns-Norge, i Langrennskomitéen til dømes, har bestemt seg for at dette ikkje held som underhaldning meir. Dei har bestemt seg, som Tormod Haugstad nok og hadde gjort på førehand, før femtikilometeren i OL. Dei ser akkurat det dei vil sjå. Anten NRK er tilstades, eller ikkje.

NM NESTE ÅR
NM-programmet neste år kjem til å li skade på samme måten. Der skal det vera 30 km. skøyting, med individuell start (utruleg nok). Men så skal LK sjølvsagt ha duathlon, etter suksessen øvinga hadde i Falun i vinter. Var det forresten ein suksess? Speler ingen rolle - så lenge dei styrande har bestemt seg for det. Er det lurt å ha duathlon i NM - med 200 mann på startstreken samstundes? Speler ingen rolle - så lenge LK trur fjernsynet vil ha alt som er nytt. Om då ikkje klubbane og kretsane seier i mot - på langrennstinget.

Det NRK vil ha, er øvingar helst kvar dag. Det betyr at tremila, og duathlonen, og sprintøvinga, og stafetten skal haldast i eit strekk frå torsdag til søndag i Molde neste år. Dei beste kjem ikkje til å stilla på alt - med så halsbrekkande tett program. Men vil ikkje NRK ha dei beste med? Krefter i langrenns-Norge (så slepp eg å nevna namn) skaper ein umogleg situasjon for seg sjølv. Dei har allereie skapt ein håplaus situasjon for løparane.

Men det er ikkje så farleg. Langrenn er ikkje skiløparar i kamp med terreng, og distansar, og seg sjølv. Langrenn er fjernsynet. Langrenn er publikum.

Kva var det Descartes sa? "Eg tenkjer, altså er eg." Han tok feil. Dei ser, altså er eg.